Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) διαμορφώνει το θεσμικό πλαίσιο για τη διάθεση και τοποθέτηση μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων άμεσης σύνδεσης (plug-and-play) σε εξώστες και ημιυπαίθριους χώρους κατοικιών. Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά διατάξεις με μέγιστη ισχύ τα 800W, εισάγοντας στην ελληνική αγορά μια πρακτική με ήδη διευρυμένη εφαρμογή σε κράτη της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης. Η παρέμβαση αυτή στοχεύει στην αποκέντρωση της παραγωγής καθαρής ενέργειας και στη μείωση της εξάρτησης των καταναλωτών από τις διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού.
Η απλότητα στη σύνδεση των plug-and-play συστημάτων δεν αναιρεί την ανάγκη τήρησης αυστηρών προδιαγραφών ασφαλείας. Οι τεχνικοί αναλυτές εστιάζουν την προσοχή τους σε τρία κρίσιμα σημεία:
- Υπερφόρτωση γραμμών: Η διοχέτευση ρεύματος από μια συμβατική πρίζα σε μια υφιστάμενη γραμμή που τροφοδοτεί ταυτόχρονα ενεργοβόρες συσκευές (όπως κλιματιστικά ή ηλεκτρικές κουζίνες) ενδέχεται να ξεπεράσει την ονομαστική αντοχή της καλωδίωσης. Το φαινόμενο αυτό είναι εντονότερο σε παλαιά κτίρια, όπου οι υποδομές δεν έχουν σχεδιαστεί για αμφίδρομη ροή ισχύος.
- Λειτουργία Anti-Islanding: Ο microinverter αποτελεί το κέντρο ελέγχου του συστήματος. Είναι απαραίτητο να διαθέτει πιστοποιημένη λειτουργία αυτόματης αποσύνδεσης (anti-islanding). Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος στο δημόσιο δίκτυο, ο μετατροπέας πρέπει να διακόπτει ακαριαία την παραγωγή, ώστε να μην διοχετεύεται τάση στις γραμμές μεταφοράς, διασφαλίζοντας τη ζωή των τεχνικών που εκτελούν εργασίες αποκατάστασης.
- Μηχανισμοί προστασίας: Η εγκατάσταση απαιτεί διατάξεις προστασίας έναντι υπερεντάσεων, βραχυκυκλωμάτων και ρελέ διαρροής (RCD) για την αποτροπή ηλεκτροπληξίας, καθώς και επιβεβαιωμένη, αποτελεσματική γείωση.
Σε αντίθεση με τα μεγάλα συστήματα Net Metering σε δώματα, το νομικό πλαίσιο για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού διαφοροποιείται ως προς τις απαιτήσεις συνιδιοκτησίας:
| Χώρος Τοποθέτησης | Απαιτούμενη Συναίνεση Συνιδιοκτητών | Εξαιρέσεις / Περιορισμοί |
| Μπαλκόνι / Εξώστης | Όχι | Διατηρητέα κτίρια, παραδοσιακοί οικισμοί, ιστορικά μνημεία |
| Ταράτσα / Κοινόχρηστο Δώμα | Ναι (51% των συνιδιοκτητών) | Τήρηση κανόνων συνιδιοκτησίας και κανονισμού πολυκατοικίας |
Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να προχωρήσουν σε επίσημη γνωστοποίηση των τεχνικών χαρακτηριστικών της εγκατάστασης (ισχύς, τύπος εξοπλισμού) μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του ΔΕΔΔΗΕ, ώστε ο Διαχειριστής να διατηρεί την εποπτεία των σημείων μικροπαραγωγής στο δίκτυο χαμηλής τάσης.
Η μαζική διείσδυση των plug-and-play συστημάτων στην ελληνική αγορά έρχεται αντιμέτωπη με σημαντικές τεχνικές και χωροταξικές προκλήσεις. Πρώτον, η έγχυση μη ελεγχόμενης ενέργειας από χιλιάδες μικρο-εγκαταστάσεις μπορεί να προκαλέσει τοπική ανύψωση της τάσης στο ήδη επιβαρυμένο δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ, δημιουργώντας αστάθεια σε περιοχές με υψηλή πυκνότητα κατοικιών. Δεύτερον, η απουσία ψηφιακών, αμφίδρομων μετρητών (έξυπνων μετρητών) στα περισσότερα νοικοκυριά σημαίνει ότι η πλεονάζουσα ενέργεια που δεν καταναλώνεται άμεσα, θα επιστρέφει στο δίκτυο χωρίς καμία αποζημίωση για τον καταναλωτή, μειώνοντας την πραγματική οικονομική απόδοση της επένδυσης. Τέλος, σε περιβαλλοντικό επίπεδο, η εκτεταμένη τοποθέτηση σκούρων φωτοβολταϊκών επιφανειών στις όψεις των κτιρίων ενδέχεται να επιτείνει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας κατά τους θερινούς μήνες, καθιστώντας αναγκαία τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων, όπως η ενίσχυση του αστικού πρασίνου.
Το ΥΠΕΝ θεσμοθετεί την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών plug-and-play έως 800W σε μπαλκόνια χωρίς την ανάγκη συναίνεσης της πολυκατοικίας, με στόχο τη μείωση του κόστους ενέργειας των νοικοκυριών. Η εφαρμογή του μέτρου απαιτεί υποχρεωτική δήλωση στον ΔΕΔΔΗΕ και αυστηρή τήρηση τεχνικών προδιαγραφών ασφαλείας για την αποφυγή υπερφόρτωσης των εσωτερικών ηλεκτρικών δικτύων.
