Με τροπολογία που κατατέθηκε σε σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ στη Βουλή, δίνεται λύση για τις εκκρεμείς αιτήσεις για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με καύσιμο πετρέλαιο από συστήματα θέρμανσης φυσικού αερίου στον οικιακό τομέα στις περιοχές μετάβασης
Συγκεκριμένα, με την προτεινόμενη ρύθμιση προστίθεται η παράγραφος 1A και τροποποιείται αναλόγως το άρθρο 28 του ν. 4304/2014, με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ευελιξίας στην υλοποίηση δράσεων ενεργειακής αναβάθμισης στον οικιακό τομέα. Συγκεκριμένα, διατηρείται το υφιστάμενο πλαίσιο για την προκήρυξη δράσεων αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης πετρελαίου με συστήματα φυσικού αερίου, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και των εκπομπών ρύπων. Έτσι, προβλέπεται η ολοκλήρωση των αιτήσεων που επελέγησαν από τον φορέα υποδοχής και ελέγχου των αιτήσεων, πριν από την 1η Ιανουαρίου 2025, σύμφωνα με τις διαδικασίες υλοποίησης και το ειδικό, τεχνικό ή λεπτομερειακό πλαίσιο που ορίζεται στις εκδοθείσες Προκηρύξεις δράσεων στις περιοχές που εντάσσονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ). Οι δράσεις προκηρύχθηκαν για να υλοποιηθούν στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020 με δικαιούχο την Ειδική Υπηρεσία «Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ ΥΠΕΝ».
Οι δράσεις αφορούν στην επιχορήγηση του κόστους κατασκευής εσωτερικής εγκατάστασης φυσικού αερίου σε κατοικίες που έχουν τη δυνατότητα σύνδεσης με το υπό κατασκευή δίκτυο φυσικού αερίου προς αντικατάσταση υφισταμένων συστημάτων θέρμανσης, τα οποία χρησιμοποιούν ως καύσιμο πετρέλαιο ή άλλα στερεά καύσιμα, με στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίου ρύπων μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των συστημάτων θέρμανσης αυτών. Δυνάμει των Προκηρύξεων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συνήψε συμβάσεις εκχώρησης ειδικών δικαιωμάτων με φορέα υποδοχής και ελέγχου των αιτήσεων, για την πιστοποίηση της κατασκευής της εσωτερικής εγκατάστασης φυσικού αερίου και την καταβολή της χρηματοδότησης.
Ωστόσο, λόγω της μη έγκαιρης ολοκλήρωσης κατασκευής τμημάτων δικτύου φυσικού αερίου (προαπαιτούμενο για τη σύνδεση της εσωτερικής εγκατάστασης με φυσικό αέριο και για την πιστοποίηση της κατασκευής εσωτερικής εγκατάστασης στις κατοικίες) και της λήξης της προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ 2014-2020 στις 31 Δεκεμβρίου 2023, παραμένουν σε εκκρεμότητα περίπου χίλιες πεντακόσιες (1.500) εμπροθέσμως υποβληθείσες και επιλεγμένες αιτήσεις υποψηφίων ωφελούμενων στην περιοχή της Τρίπολης. Αντίστοιχα, εκκρεμούν περίπου τετρακόσιες πενήντα (450) εμπροθέσμως υποβληθείσες και επιλεγμένες αιτήσεις υποψηφίων ωφελούμενων στην περιοχή της Μεγαλόπολης.
Σημειώνεται ότι η χρηματοδότηση της δράσης στην Τρίπολη θα προέλθει από πόρους του Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος Δ.Α.Μ. στο πλαίσιο του Ε.Π.Α., με Δικαιούχο την Ειδική Υπηρεσία «Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ ΥΠΕΝ», ενώ για τη Μεγαλόπολη η χρηματοδότηση θα προέλθει από το ίδιο πρόγραμμα ή από άλλους συγχρηματοδοτούμενους πόρους, με δικαιούχο σε κάθε περίπτωση την Ειδική Υπηρεσία «Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ ΥΠΕΝ».
Το κείμενο της προτεινόμενης ρύθμισης:
Εκκρεμείς αιτήσεις για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με καύσιμο πετρέλαιο από συστήματα θέρμανσης φυσικού αερίου στον οικιακό τομέα στις περιοχές μετάβασης – Προσθήκη παρ. 1Α και τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 28 ν. 4304/2014
Στο άρθρο 28 του ν. 4304/2014 (Α’ 234), περί αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) προστίθεται τίτλος, β) προστίθεται παρ. 1A, γ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4, οι λέξεις «των παρ. 1 και 2» αντικαθίστανται από τις λέξεις «των παρ. 1, 1A και 2», και το άρθρο 28 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 28
Αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης
1. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται με απόφασή του να προκηρύσσει δράσεις χρηματοδοτούμενες από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), που αφορούν στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με καύσιμο πετρέλαιο από συστήματα θέρμανσης φυσικού αερίου στον οικιακό τομέα, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και τον περιορισμό των αέριων εκπομπών ρύπων. Φορέας χρηματοδότησης των δράσεων ορίζεται κατά περίπτωση το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή άλλος φορέας, ανάλογα με την πηγή χρηματοδότησης. Στην απόφαση καθορίζεται το αντικείμενο των δράσεων, οι ωφελούμενοι, οι διαδικασίες υλοποίησης και πιστοποίησης, καθώς και οποιοδήποτε άλλο ειδικότερο, τεχνικό ή λεπτομερειακό ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή τους.
1A. Αιτήσεις που υποβλήθηκαν και επελέγησαν από τον φορέα υποδοχής και ελέγχου των αιτήσεων πριν από την 1η.1.2025, μετά από προκηρύξεις δράσεων της παρ. 1, σε περιοχές μετάβασης, όπως αυτές αναφέρονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης που συνοδεύουν το Πρόγραμμα ΕΣΠΑ-ΔΑΜ 2021-2027, ολοκληρώνονται από τον φορέα υποδοχής των αιτήσεων, ελέγχου, πιστοποίησης και καταβολής της επιχορήγησης της κάθε δράσης, σύμφωνα με τις εκδοθείσες προκηρύξεις, με χρηματοδότηση από πάσης φύσεως διαθέσιμους εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους. Η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθίσταται δικαιούχος των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου.
2. Στο πλαίσιο εφαρμογής των ως άνω δράσεων δύνανται να ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 ως φορείς υποδοχής των αιτήσεων για ένταξη στις δράσεις, ως φορείς πιστοποίησης της αντικατάστασης του συστήματος θέρμανσης ή/και ως φορείς της καταβολής της χρηματοδότησης, τα πρόσωπα στα οποία έχει χορηγηθεί άδεια διαχείρισης δικτύου διανομής φυσικού αερίου, στις περιοχές ευθύνης τους, με την ιδιότητά τους ως διαχειριστών του δικτύου διανομής φυσικού αερίου. Στην περίπτωση αυτήν, στην ίδια απόφαση προβλέπεται και ο φορέας ελέγχου για την πιστοποίηση της τήρησης των όρων και προϋποθέσεων των δράσεων από τα πρόσωπα αυτά.
3. Για όσες από τις ανωτέρω εργασίες αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης με καύσιμο πετρέλαιο από συστήματα θέρμανσης φυσικού αερίου απαιτείται, σύμφωνα με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις, η έγκριση εκτέλεσης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται με απόφασή του να τις εξαιρεί από την υποχρέωση αυτή.
4. Για τους σκοπούς εφαρμογής των παρ. 1, 1A και 2, δύναται να καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι αναγκαίες λεπτομέρειες όσον αφορά στη χρηματοδότηση των ανωτέρω φορέων από το ΠΔΕ για την υλοποίηση των δράσεων. Με την ίδια απόφαση είναι δυνατόν να ορίζεται αποζημίωση προς τους ανωτέρω φορείς, ως ποσοστό του προϋπολογισμού των δράσεων που διαχειρίζονται, το οποίο δεν δύναται να ξεπερνά το δύο τοις εκατό {2%) του προϋπολογισμού των δράσεων για την κάλυψη των εξόδων τους, ανάλογα με το εύρος των εργασιών που αναλαμβάνουν.».
